|
Maddi
zenginliğin yarattığı
görünüm ne kadar ışıltılı olursa olsun geçmişten günümüze
ulaşabilmiş geniş külltür birikimleri ülkelerin gerçek zenginliğini
ortaya koyar.
Binlerce yıllık geçmişe sahip uygarlıkları sırtında taşıyan,
tarih yaratmış bir ülke olan Türkiye. onca uygarlığın birikimleri
yanı sıra Osmanlı kültürünün de gerçek mirasçısıdır.
Bu mirasa sahip olan bizler, geçmişten günümüze ulaşan her
türlü eseri bilmek, korumak ve tanıtmak zorunluğu İle karşı
karşıyayız. Bilgilenme ve tanıtımın öncelikle ilgi çekici
ve evrense! konulan içermesi gerekliliği ile kalıcı ve yaygın
olması amacından hareketle, bu nitelikleri kişiliğinde ve
yapıtlannda toplayan Türk denizciliğinin unutulmaz siması
Piri Reis' i bir kez daha sizlere sunmak ve eserlerinin görsel
ve bilimsel mükemmelliğini kısaca gözler önüne sermek istiyoruz.
Çağını aşmış insanlardan biri olarak karşımızda duran Piri
Reis, 16. yüzyılOsmanlı dünyasının renkli kişilerindendir.
Korsan, gemi reisi, gezgin, Osmanlı donanmasının Mısır Kaptanı,
Türk haritacılığının gerçek kurucusu eşsiz bir kartoğraf ve
deniz bilimleri üstadıdır. Eserleri beşyüz yıl sonra yine
ilgi çekmekte, hayranlık uyandırmakta, nasıl oluşturulduğu
üzerine tartışmalar yapılmaktadır.
Osmanlılar 15 ve 16. yüzyılda kuvvetli donanma1an ile Orta
ve Doğu Akdeniz'de, Garp Ocaklan adı verilen Kuzey Afrikada'
daki korsan üsleri desteği ile de Batı Akdeniz'de hüküm sürmelerini
denizcilik biliminde üst düzeyde bulunmalarına borçludurlar.
Bu bilimsel doruğu oluşturan da Piri Reis ' dir.
14 - i 6. yüzyıl dünya kartoğrafyasının en özgün eserleri
olan deniz haritaları (portolon = portolan) o yıllardaki coğrafi
bilgileri, ticari yaşantıyı, siyasi ve tarihi olayları simgeler,
resimler' ve küçük notlar aracılığıyla bize ulaştıran değerli
birer tarihsel belge olmuşlardır.
Zengin görsellikleri ile cazip bir koleksiyon malzemesi haline
gelen deniz haritalarının yerli, yabancı önemli örneklerinden
bir bölümü İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi, Deniz Müzesi ve
İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi 'nde bulunmaktadır. Piri
Reis'in iki haritası ve otuza yakın yazması ile Kitab-ı Bahriye'si
bu önemli koleksiyonun bizce en önemli eserleridir.
Kitabımızda yer alan Kitab-ı Bahriye portolonları bugüne kadar
pek az haritası yayınlanmış bir yazmadan alınmıştır. 16. yüzyılın
sonuna doğru İstanbul' da yapıldığını sandığımız bu yazma,
Kitab-ı Bahriye'nin en güzel kopyasıdır ve OsmanlıSarayı için
hazırlanmıştır. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi 'nde yer
alan bu eşsiz Bahriye kopyası, 16. yüzyılOsmanlı haritacılığının
ve görsel sanatlannın ulaştığı düzeyi göstermesi açısından
büyük önem taşımaktadır.
Sizlere 16. yüzyıl Akdeniz dünyasının yer aldığı bir pencere
açıyoruz. Görünen zengin panorama hiç şüphesiz gözleri kamaştıracak.ak
düzeydedir.
|
